ACN heeft in de Startup Village op het Science Park in Amsterdam een denk- en doetank geopend voor innovatie in de luchtvracht. In het Air Cargo Innovation Lab (ACIL) werken ondernemers samen met startups, studenten en andere experts in onder meer kunstmatige intelligentie (AI) en quantumtechnologie aan de luchtvrachtketen van de toekomst. Door te experimenteren en innoveren in dit ‘filiaal’ hoopt ACN dat de Nederlandse luchtvrachtsector zich ontwikkelt tot de slimste van Europa.
Tekst: Anke Hoets.Managing director Maarten van As van ACN gaf vorige week met een klap op een rode knop het startsein voor het Air Cargo Innovation Lab. Zo’n veertig partijen uit de luchtvracht waren erbij. Het nieuwe luchtvrachtlab is gevestigd in een van de containers in de Startup Village. Een simpel onderkomen, maar dat wil niet zeggen dat er geen kwaliteit wordt geboden, benadrukt Van As. “Ook Microsoft en Amazon begonnen ooit in een garage.” De village is een onderdeel van UvA Ventures en al decennialang een broedplaats waar wetenschap, innovatiekracht en ondernemerschap samenkomen en waar 1+1 geregeld een 2+ als uitkomst heeft. Zo werd vanuit deze plek de allereerste e-mail ter wereld trans-Atlantisch verstuurd werd.
Achter de façade van de containers gaan dan ook gerenommeerde partijen schuil: onder meer het Centrum voor Wiskunde & Informatica, Universiteit van Amsterdam, een bedrijf dat samenwerkt met CERN in Zwitserland en talrijke veelbelovende startups.
Parallel traject naast SCMP
ACN koos voor de Startup Village vanwege deze concentratie van koplopers in digitalisering, AI en quantumtechnologie en het mogelijke spillovereffect van innovaties in andere sectoren naar de luchtvrachtketen, Een belangrijke overweging was ook de afstand tot Schiphol.
Het ACIL-traject loopt parallel met het Schiphol Cargo Mainport Programma (SCMP). In SCMP werkt de Schipholcommunity al tien jaar in de praktijk aan projecten voor een betere planning, voorspelbaarheid en transparantie van de luchtvrachtketen. In projecten als automatisch nomineren, digitaal vooraanmelden, milkrun en nu de digitale truckslotplanning staan data en het verbinden van de schakels in de keten centraal.
ACIL is bedoeld om deze inspanningen te versterken, los van de waan van de dag. Programmanager SCMP Fabian Haijenga van ACN: “Binnen en dankzij de luchtvrachtcommunity hebben we veel bereikt op Schiphol. Maar fundamentele innovatie vraagt om een ander ritme en een andere focus. Die twee stromen willen we scheiden.” De lijntjes blijven kort, voegt hij toe: “Wij zitten wekelijks bij elkaar voor overleg. Als in de Startup Village goede ideeën ontstaan, dan zetten we die direct op de roadmap van de Schipholcommunity.”
AI antwoord op grote uitdagingen keten
De uitdagingen voor de luchtvrachtketen worden alsmaar groter, voegt van As toe: “Oorlogen, handelsconflicten en een tekort aan brandstoffen, we zagen dit allemaal niet aankomen en hebben AI hard nodig om ermee om te gaan.” Hij erkent dat de technologie voor velen nu nog vooral een leuke tool lijkt en grotendeels buiten het zichtveld van de keten valt. Toch heeft ze al bewezen dat ze de samenleving op haar kop kan zetten, benadrukt hij. AI en quantum hebben alles in zich om de samenleving voorgoed te veranderen, net als de telefoon, de pc, internet en de smartphone dat deden. Ook deze ontwikkelingen wist de samenleving in eerste instantie niet goed op waarde te schatten.
‘Data ticket naar de wereld’
De invulling van het programma voor het Air Cargo Innovation Lab gaat nu van start. “Het gaat erom dat we meer kleinschalig gaan experimenteren, proberen en leren met en van elkaar”, schetst Van As. Arjan Postma zal dit namens de Startup Village begeleiden. Volgens Postma zijn digitalisering en data ook voor air cargo het ticket naar een nieuwe wereld.
Verbouwen terwijl de winkel open blijft
Innoveren is uitdagend, geeft hij toe. “Dit is als verbouwen terwijl de winkel open blijft in een wereld die steeds complexer wordt en nooit stilstaat.” Het doel moet volgens hem niet zijn dat de keten toekomstbestendig wordt, maar future proof: snel inspelend op verandering en nieuwe technologieën implementerend. Hij pleit daarbij voor een andere manier van kijken en handelen. “Zoek niet gelijk naar oplossingen voor problemen, maar zoek naar patronen en systemen. Dan ga je zien waar je dingen kunt veranderen. Leer het verschil zien om het verschil te maken.”
Ecosysteem voor innovatie
De nieuwe denktank van de luchtvrachtketen is een volgende stap in de innovatiestrategie van ACN als belangenbehartiger voor de luchtvrachtbranche. Maarten van As hoopt dat er via de structurele samenwerking dankzij ACIL een cultuur ontstaat waarin innovatie geen uitzondering is, maar een vanzelfsprekendheid. “Zo bouwt de organisatie voor de luchtvrachtbranche aan een ecosysteem waarin inspiratie, experiment en innovatie elkaar versterken.”
