De Logistieke Alliantie, het samenwerkingsverband van partijen in de logistieke sector, waaronder evofenedex, TLN, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Schiphol, ORAM, VNO-NCW en MKB-Nederland, vraagt aandacht voor de toekomst van het spoorgoederenvervoer in Nederland.
Bron: Logistieke Alliantie.
Het spoor is een strategische pijler van het logistieke systeem. Het verbindt zeehavens, luchthavens en economische regio’s met industriële knooppunten in binnen- en buitenland. Daarmee draagt het direct bij aan de concurrentiekracht van Nederland, de leveringszekerheid van vitale goederenstromen, de veilige afhandeling van gevaarlijke stoffen en de mogelijkheid om te voldoen aan internationale en militaire verplichtingen.
Tegelijkertijd neemt de druk op het spoorsysteem snel toe. Zonder structurele investeringen en een aantrekkelijker aanbod voor bedrijven dreigt het spoor terrein te verliezen aan de weg. Die reverse modal shift staat haaks op de duurzaamheids- en bereikbaarheidsdoelen. De Toekomstagenda Spoorgoederenvervoer biedt richting, maar vraagt om snelle vertaling naar uitvoering en financiering. Daarbij is de uitrol van ERTMS essentieel om capaciteit, veiligheid en interoperabiliteit op het netwerk te vergroten.
Daarnaast omarmen wij het advies ‘Tijd om te Handelen’ van het OFL en het daarin voorgestelde maatregelenpakket. Het Nederlandse spoor staat voor een fundamentele uitdaging: de huidige geopolitieke context vraagt om de transitie van ‘just in time’ naar ‘just in case’. Samen borgen we een veilig en betrouwbaar systeem.
Voorstellen Logistieke Alliantie
De Logistieke Alliantie doet daarom drie voorstellen:
- Verhoog en indexeer de middelen voor beheer en onderhoud
De staat van de Infrastructuur laat zien dat een groot deel van de spoorassets het einde van de technische levensduur nadert. Tegelijkertijd blijft de balans in het onderhoudsbudget verschuiven richting noodmaatregelen. Grote vervangingsopgaven moeten te vaak wijken voor kleinschalig functiebehoud. Daarmee nemen risico’s toe, stijgen de kosten en daalt de robuustheid van het systeem.
Zonder structurele verhoging en jaarlijkse indexatie van de middelen worden noodzakelijke moderniseringen verder uitgesteld. De huidige onderhoudscontracten bieden bovendien te weinig flexibiliteit om binnen de looptijd bij te sturen, te versnellen of risicogericht te investeren. Kies daarom nu voor een robuust budgettair kader dat het netwerk toekomstvast maakt en de uitvoeringscapaciteit ondersteunt.
- Maak het spoorgoederenvervoer aantrekkelijker voor ondernemers
Het Nederlandse spoorgoederenvervoer verliest aan concurrentiekracht. Ten opzichte van andere landen zijn de gebruikskosten hoog, terwijl betrouwbaarheid en capaciteit onder druk staan. Daardoor haken verladers af en kiest het bedrijfsleven noodgedwongen voor de weg. Die reverse modal shift verzwakt de duurzame logistieke keten en zet de positie van onze havens, terminals en industrieclusters onder druk.
De Toekomstagenda Spoorgoederenvervoer benoemt de juiste prioriteiten: betrouwbaarheid, capaciteit en betaalbaarheid. Maar zonder een concrete uitvoeringsagenda (2026–2030) en financiële dekking blijven het papieren ambities. Investeer daarom gericht in TEN-T-implementatie, 740-meter treinen, terminal- en rangeercapaciteit, digitale innovaties, betere multimodale aansluiting en de uitrol van ERTMS. Alleen dan wordt het spoor weer een aantrekkelijk en betrouwbaar alternatief voor handels- en productiebedrijven en een robuuste schakel in de logistieke keten.
- Verhoog de betrouwbaarheid door gerichte preventie
Het aantal verstoringen op het spoor groeit. Meer dan 40% daarvan wordt veroorzaakt door derden, waarvan meer dan de helft door (pogingen tot) zelfdoding. Dit leidt tot menselijk leed, langdurige uitval en grote schade voor reizigers- en goederenvervoer.
Het is daarom noodzakelijk om suïcidepreventie structureel op te nemen in het Basiskwaliteitsniveau Spoor. Maatregelen zoals afscherming, detectiesystemen en hotspot-aanpak zijn bewezen effectief, relatief betaalbaar en verbeteren zowel veiligheid als beschikbaarheid. Tegelijkertijd blijft het van belang dat er op het netwerk voldoende veilige ruimte beschikbaar is voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.
Defensie en TKI Dinalog bundelen krachten in nieuw innovatieprogramma
Over de Logistieke Alliantie
De Logistieke Alliantie bestaat uit 17 partners die zich inzetten voor logistiek en handel(ketens) en voor het vestigingsklimaat en verdienvermogen van Nederland waaronder Amsterdam Logistics-partners Havenbedrijf Amsterdam, Royal Schiphol Group en ACN. Verder: evofenedex, TLN, Havenbedrijf Rotterdam, ProRail, VNO-NCW / MKB Nederland, Deltalinqs, ORAM, Koninklijke Bouwend Nederland, Koninklijke Binnenvaart Nederland, NVB (binnenhavens), VITO, VRC, KVNR.
