Hoe versnel je digitale transformatie in het goederenvervoer, terwijl ketens versnipperd zijn, belangen uiteenlopen en niemand eigenaar is van het geheel? Die vraag stond recent centraal tijdens de bijeenkomst van het Netwerk Digitaal Transport (NDT) in Tiel. Conclusie van de bijeenkomst was dat het antwoord minder blijkt te liggen in nieuwe technologie, maar des te meer in de manier waarop het logistieke systeem is ingericht.
Bron: Topcorridors.nl.
Want juist daar wringt het: iedereen ziet de noodzaak van digitalisering, maar zo lang partijen blijven optimaliseren binnen bestaande kaders, verandert er fundamenteel weinig. Efficiënter werken is niet genoeg. De uitdaging is hoe publieke en private partijen samen kunnen bewegen naar een nieuwe manier van organiseren, waarin datadeling, samenwerking en schaalbaarheid vanzelfsprekend worden.
Tijdens de NDT‑bijeenkomst, georganiseerd samen met Provincie Gelderland en Logistics Valley, werd duidelijk dat die omslag alleen lukt als het accent verschuift van verbeteren naar vernieuwen. Niet langer alleen bouwen aan losse oplossingen, maar gezamenlijk werken aan systeemverandering in het multimodale goederenvervoer. Precies daarin zet het netwerk nu de volgende stap.
Meer ruimte voor kruisbestuiving
De bijeenkomst in het Huis van de Logistiek in het Gelderse Tiel markeerde de overgang van agenderen naar uitvoeren. Het NDT bouwt voort op het fundament van het Platform Digitaal Transport, dat onder voorzitterschap van Tobia Potters veel partijen bijeenbracht en digitalisering nadrukkelijk op de logistieke agenda plaatste.
Met het NDT wordt die rol steviger en breder: meer ruimte voor kruisbestuiving, meer nadruk op samenwerking tussen programma’s en vooral meer aandacht voor impact. Het netwerk brengt partijen samen uit de Topcorridors, Digitale Infrastructuur Logistiek (DIL), de Topsector Logistiek en regionale initiatieven. Doel: van beleidsambities naar concrete ketenoplossingen. Zoals Nanne Onland (Digitalisering Goederenvervoercorridors) het verwoordde: ‘De NDT‑bijeenkomsten bieden digitaliseringsco‑makers een eigen plek om elkaar te ontmoeten en te kruisbestuiven op het snijvlak van beleid, business en IT.’
Systemen bepalen gedrag
De middag begon met een gezamenlijke opening door gedeputeerde Klaas Ruitenberg (Provincie Gelderland) en Adriaan Zeillemaker (Ministerie van IenW), waarna keynote spreker vooraanstaand gedragsdeskundige Tom de Bruyne (medeoprichter van SUE Behavioural Design en The Alchemists, red.) het denkkader voor de rest van de dag neerzette. De Bruyne liet zien dat veel vraagstukken rond goederenvervoer geen technisch probleem zijn, maar een systeemprobleem: systemen bepalen gedrag.
‘Wie alleen op optimalisatie stuurt, verandert niets aan het geheel.’ Werkelijke vernieuwing vraagt om het veranderen van spelregels, doelen en prikkels – en vooral om ruimte voor pioniers aan de randen van het systeem. Daar ontstaan volgens de gedragsdeskundige de innovaties die later gemeengoed worden. Hij pleitte ervoor om de pijn van het huidige systeem expliciet te maken, nieuwe systeemdoelen te formuleren en vernieuwende experimenten mogelijk te maken via zogeheten flowmakers: ondernemende partijen die vooruit durven lopen.
Urgentie in de praktijk
Dat die systeemblik geen luxe is, maar harde noodzaak, werd bevestigd door de reflectie uit het bedrijfsleven. Johan Kerver (evofenedex) en Wout van den Heuvel (TLN) benadrukten beiden dat digitalisering inmiddels absoluut geen keuze meer is. Bedrijven voelen dagelijks de druk: ketens worden complexer, efficiëntiegrenzen zijn bereikt en vernieuwing stokt zonder datadeling. Innovatief ondernemerschap, toepasbare technologie en samenwerking vormen volgens hen de ruggengraat van deze transitie. Maar dan moeten bedrijven wel mee kunnen in het tempo van verandering. Alleen dan landt systeemvernieuwing in de praktijk.
Projecten laten de nieuwe koers zien
De projectpitches maakten zichtbaar dat de nieuwe manier van werken al is begonnen.
