NWC: Kansen modal shift stijgen dit jaar door vrachtwagenheffing

Frank Steijn werkt samen met drie logistiek makelaars in het Amsterdam Logistics-project Noord West Connect (NWC) aan de modal shift: goederen van de weg halen en vervoeren via binnenvaart of spoor. Hij is tevreden over wat er in 2025 is bereikt. Toch liep NWC bij het behalen van de doelen ook tegen oncontroleerbare invloeden van buitenaf aan. “Hierdoor bleef de concurrentie van het wegtransport groot.” Volgens Frank keert het tij en zijn de vooruitzichten voor dit jaar gunstig, mede dankzij de komst van de vrachtwagenheffing.

Tekst: Anke Hoets.

De modal shift wordt in heel Nederland gezien als een wapen in de strijd tegen files en CO2-uitstoot en voor een betere bereikbaarheid, leefbaarheid en economische aantrekkingskracht van regio’s. Het NWC-team richt zich in Flevoland en Noord-Holland op vier goederenstromen: containers, bouwmaterialen, agriproducten en grondstoffen. Zijn drie collega’s opereren vooral in het veld waar ze nauw samenwerken met bedrijven.

Meer weten over uw mogelijkheden voor een modal shift en Noord West Connect? Neem contact op met Frank Steijn.

Frank onderhoudt voornamelijk contact met overheden en kennisinstellingen: “We verbeteren continu de condities om onze concrete projecten te realiseren. Denk aan de juiste infrastructuur, gunstige regelgeving, partijen vinden die kwaliteit bieden en tools ontwikkelen en onderzoek laten doen.” Eind 2025 is een nieuwe versie ontwikkeld voor de modal shift analyzer waarmee eenvoudig kan worden uitgerekend wat een modal shift oplevert. De tool wordt begin 2026 gelanceerd. Samen met Topsector Logistiek onderzoekt NWC of stikstofwinst door vervoer over water in bestaande rekentools kan worden meegenomen.

(tekst loopt door onder afbeelding)

Containervervoer

In 2025 lag de focus op containers en bouwmaterialen. Daar is vooruitgang geboekt, vertelt frank, hoewel de concurrentie van de weg prijstechnisch nog steeds groot was. “We hebben 71 TEU* per dag extra van de weg gehaald en zitten nu op 251 TEU, ofwel 2,5 kilometers minder vrachtwagens op de weg”, rekent Frank voor. Hij heeft de ambitie om daar structureel 400 TEU van te maken, onder meer door de reguliere binnenvaartverbinding tussen Amsterdam en Rotterdam meer te promoten. Maar de gesprekken om in het Atlaspark in het Westelijke Havengebied in Amsterdam een goederenoverslagpunt voor vrachtwagens en binnenvaart te vestigen werden gestaakt toen de actualiteit roet in het eten gooide.

Met de internationale spanningen in de Rode Zee kregen in de Maasstad grote zeeschepen prioriteit boven binnenvaartschepen. Ook een nieuw boekingssysteem maakte het voor de binnenvaart moeilijk om er een plek te veroveren. Frank: “Hoe mooi de plannen voor het Atlaspark ook waren, we konden nog geen goed product bieden.” Vervoer per spoor naar Rotterdam was evenmin een optie. De in 2024 gelanceerde Dam2Dam-shuttle voor vervoer over het spoor van TMA Logistics bleek nog te kostbaar. “Die is uit de markt geprijsd. Gelukkig heeft TMA bijna de hele stroom naar het water kunnen verplaatsen. Dus het is een verlies voor het spoor, maar winst voor het water.”

Vrachtwagenheffing

De NWC-projectmanager is optimistisch in zijn blik op 2026. “Het containervervoer over de weg was goedkoper dan per spoor of water, maar we zitten op een kantelpunt door de invoering van de vrachtwagenheffing in juli 2026.” Transporteurs gaan dan per gereden kilometer betalen en Frank verwacht dat zij samen met hun klanten hun businessmodel opnieuw tegen het licht gaan houden. “Overstappen op een ander vervoersmiddel wordt dan interessanter.”

* 1 TEU is een container van 20 voet ofwel 6,10 meter.

Minder over de weg, meer goederen over water of via spoor (tekst loopt door onder afbeelding)

Zeven zekerheden

De gesprekken met vastgoedeigenaren, Port of Amsterdam en terminalbeheerders over de opslag- en overslag van goederen op het Atlaspark verwacht hij in 2026 weer op te pakken. “We willen met expediteurs en rederijen onderzoeken of we de zeven zekerheden kunnen bieden op de reguliere binnenvaartverbinding tussen Amsterdam en Rotterdam: gemak, inzicht, duurzaam, passend bij de klant, zonder boetes, op de afgesproken tijdstip. De joint corridor bestaat al, met 25 schepen per week. Nu wordt het zaak om samen meer gebruikers en lading te organiseren.”

Agrifood en afval

De goederenstromen afval/circulair en agrifood stonden in 2025 nog op een laag pitje, maar dat gaat in 2026 veranderen. Voor het vervoer van uien tussen Vlissingen en Lelystad wordt al steeds vaker voor de binnenvaart gekozen. En NWC is met partners hard op weg om bietentransport tussen Noord-Holland en Groningen over het IJsselmeer te realiseren. Dat zou betekenen dat er duizenden vrachtwagens minder over de Afsluitdijk gaan. “We gaan dit jaar in kaart brengen waar nog meer kansen liggen om deze agristromen over water uit te breiden.”

Kades zijn nogal eens een hindernis voor een succesvolle modal shift (Tekst loopt door onder afbeelding)

Kades zijn in de regio voor een succesvolle modal shift nog wel een hindernis in de regio. In Zaanstad lijkt de aanleg van een stadspark sneller te gaan, dan de aanleg van een goede overslagkade, merkt Frank. In de planvorming zou volgens hem de volgorde eigenlijk anders moeten: eerst de kade en dan het stadspark en woningbouw.” Ook in Alkmaar ontbreken nog kadecapaciteiten. NWC gaat in 2026 met de gemeente Alkmaar onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor een insteekhaven voor circulaire activiteiten. De vraag is er al, legt Frank uit. “Afval van bodemassen gaat vanuit Dordrecht naar de wasinstallatie wASH van Boskalis en HVC Groep in Alkmaar. Daar wordt het afval verwerkt tot een grondstof voor wegenbouw. Dit zou ook over het water kunnen.”

Succesformule modal shift

Veel zaken zijn van invloed om een modal shift tot een succes te brengen. Om gedrag echt te veranderen opereert NWC doorlopend op vier vlakken: de mens/ondernemer, beleid, omgeving en faciliteiten. Alle parameters moeten goed staan volgens Frank. “Partijen die bijvoorbeeld met woningbouw bezig zijn, willen vooral bouwen. Als ze een beetje gestuurd worden door beleid en de faciliteiten zijn op orde, dan staan ze meer open voor vervoer over water.”

Hij benadrukt dat overheden een belangrijk wapen in handen hebben om goederen van de weg te halen. Zo kunnen ze bij aanbestedingen bedrijven de boodschap meegeven dat er over water vervoerd moet worden, tenzij…. Dat het kan, blijkt uit het succes met twee bouwprojecten is zo 2025. “NWC mag bij provincies en gemeentes gelukkig steeds vaker vroeg in de planvorming advies uitbrengen”, constateert Frank tevreden.