(Te) vaak gaat het in het publieke debat over de luchtvaart uitsluitend over passagiers en vakantievluchten. Een recent onderzoeksrapport van Decisio, opgesteld in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, brengt hier verandering in. Het rapport ‘Impact luchtvaart op economische veerkracht’ toont onomstotelijk aan dat de luchtvaart veel meer is dan passagiersvervoer; luchtvracht is een fundamentele pijler onder de Nederlandse economie en het vestigingsklimaat.
Bron: ACN. Foto: DHL.
Nederland is van oudsher een sterk logistiek en distributieland. Het rapport benadrukt dat luchtvracht essentieel is voor het behoud van onze internationale concurrentiepositie en strategische autonomie.
Cruciale schakel voor strategische sectoren
Uit de analyse blijkt dat naarmate producten hoogwaardiger of tijdkritischer zijn, het belang van luchtvracht exponentieel toeneemt. Voor diverse strategische sectoren in Nederland is luchtvracht niet te substitueren. Het rapport licht een aantal sectoren uit:
- Voedsel, landbouw & tuinbouw: Deze sector is voor de import sterk afhankelijk van full-freighters, bijvoorbeeld voor bloemen uit Kenia, Ecuador en Colombia. Voor de export van bederfelijke en tijdkritische waar, zoals vis, groente en fruit, wordt gebruikgemaakt van zowel belly-capaciteit als vrachttoestellen.
- Geavanceerde maakindustrie: De in- en export van hoogwaardige elektrische machines en reserveonderdelen leunt sterk op de luchtvracht. De import hiervan is sterk geconcentreerd rond China en Hong Kong, waarbij een mix van belly en freighters wordt ingezet.
- Life sciences & health: Vanwege de extreem strikte eisen aan kwaliteit en levertijd is luchtvracht onmisbaar voor het wereldwijde transport van geneesmiddelen en onderzoeksmateriaal.
- Logistiek: De logistieke sector zelf is voor geconsolideerde stromen afhankelijk van een sterk netwerk van zowel belly-capaciteit als full-freighters.
Zorgen over slot-schaarste en capaciteit
Het rapport schetst niet alleen het economische belang, maar waarschuwt ook voor de huidige uitdagingen. Capaciteitsrestricties en slotschaarste op Schiphol vormen een directe bedreiging voor de luchtvracht. Omdat vrachtvluchten, net als bepaalde feedervluchten, onder de huidige marktdynamiek vaak als minder winstgevend worden beschouwd dan intercontinentale passagiersvluchten, komen zij bij schaarste als eerste in de verdrukking. Dit kan leiden tot een verschraling van het netwerk, wat direct nadelige gevolgen heeft voor de luchtvaartafhankelijke sectoren in Nederland.
Borgen van strategische autonomie
Tot slot adviseert Decisio de overheid nadrukkelijk om de strategische autonomie in de luchtvracht te versterken. Het handelingsperspectief is helder: het is van cruciaal belang om voldoende full-freightercapaciteit te borgen. Nederland mag voor zijn belangrijkste en meest kritieke goederenstromen niet volledig afhankelijk worden van niet-Europese maatschappijen of hubs.
Een sterke luchtvrachtsector is geen bijzaak, maar een absolute randvoorwaarde voor een veerkrachtige, toekomstbestendige Nederlandse economie.
