Wie vandaag zijn bedrijf wil uitbreiden, verduurzamen of elektrificeren, krijgt steeds vaker hetzelfde antwoord: ‘Het stroomnet zit vol’. Voor veel ondernemers voelt netcongestie als een rem op hun ambities. Wachten tot er nieuwe kabels in de grond liggen, lijkt de enige optie. Gebiedsontwikkelaar SADC richtte samen met partners en ondernemers op bedrijvenpark De President een energiecoöperatie op. Bedrijven delen hierin hun energiecapaciteit. Bart Blokland en Abe Ferwerda van SADC vertellen hoe het systeem werkt.
Bron: SADC.
Sinds 4 juni is Energiecoöperatie De President (ECOP) live. Bedrijven op bedrijvenpark De President delen hun energiecapaciteit en maken zo slimmer gebruik van de beschikbare ruimte op het stroomnet. Dat is belangrijk, want netcongestie belemmert niet alleen de groei van bedrijven, maar ook hun plannen om te verduurzamen en elektrificeren. In dit interview vertellen Bart Blokland en Abe Ferwerda van SADC hoe ECOP tot stand kwam, waarom de inzet van de ondernemers daarbij essentieel is en hoe samenwerking ruimte creëert om ondanks een vol stroomnet vooruit te kunnen.
Ruimte op het stroomnet door samenwerking
Volgens Bart Blokland en Abe Ferwerda van SADC hoeft dat helemaal niet. Op bedrijvenpark De President in Hoofddorp bewijzen SADC, de betrokken partners en bovenal de ondernemers dat samenwerking verrassend veel ruimte kan creëren. Zonder de inzet en bereidheid van de ondernemers om samen te werken, was ECOP niet van de grond gekomen.
“Toen ik bijna zeven jaar geleden bij SADC begon, speelde netcongestie eigenlijk nauwelijks een rol”, vertelt Abe Ferwerda, projectmanager van De President. “Maar ineens veranderde dat. Bedrijven wilden uitbreiden of verduurzamen en liepen vast doordat er simpelweg geen capaciteit meer beschikbaar was. Dat werd al snel een serieus probleem voor onze klanten.”
Slimmer omgaan met capaciteit
“In 2020 kwamen de eerste brieven over netcongestie bij de bedrijven in de regio. We zagen dat bedrijven veel sneller groeiden en elektrificeerden dan het elektriciteitsnet aankon. Dan kun je blijven wachten op uitbreiding van het netwerk, maar je kunt ook kijken hoe je slimmer gebruikmaakt van wat er al ligt.”
Die gedachte vormde het begin van Energiecoöperatie De President (ECOP), waarin bedrijven gezamenlijk omgaan met de beschikbare netcapaciteit. “De eerste reflex is dat ieder bedrijf zijn eigen oplossing zoekt”, zegt Abe. “Met een batterij, een generator of desnoods een dieselaggregaat. Maar als iedereen dat doet, bouw je eigenlijk allemaal aparte systemen die je helemaal niet wilt. Dan ben je individueel suboptimaal bezig, terwijl een collectieve oplossing juist goedkoper en duurzamer is. Bovendien zit het probleem uiteindelijk ook in het collectieve energiesysteem.”
Gebiedsoplossing
Bart knikt. “Vanuit onze rol als gebiedsontwikkelaar hebben wij daarom ook bewust gekozen voor een gebiedsoplossing. Niet denken vanuit één aansluiting, maar vanuit het hele bedrijventerrein.” Dat blijkt verrassend logisch. “Kijk je naar het energieprofiel van bedrijven”, legt Bart uit, “dan zie je dat de pieken in de vraag bijna nooit tegelijk plaatsvinden. Het ene bedrijf heeft vooral ’s morgens een hoge vraag, een ander juist later op de dag. Door dat slim te combineren kun je dezelfde capaciteit veel efficiënter benutten. Daarnaast beschikken veel bedrijven over flexibel, regelbaar vermogen. Je kunt elkaar enorm helpen door dit vermogen op de juiste (piek)momenten in te zetten.”
Techniek speelt een belangrijke rol
Via slimme meters wordt data realtime gemonitord en krijgen we inzicht in hoeveel elektriciteit de bedrijven gezamenlijk gebruiken. Het systeem houdt bovendien rekening met de capaciteit die netbeheerder Liander beschikbaar stelt. “Als Liander een dag van tevoren aangeeft dat er minder capaciteit beschikbaar is, kunnen wij daarop anticiperen”, zegt Bart. “Dan zorgen we bijvoorbeeld dat batterijen tijdig zijn opgeladen. Voor de bedrijven verandert er nauwelijks iets. Een hotel moet gasten gewoon warm laten douchen en een autobedrijf moet auto’s kunnen blijven laden.”
Sociale innovatie
Opvallend genoeg blijkt niet de techniek de grootste uitdaging. “Technisch kan er ontzettend veel”, zegt Blokland. “Juridisch is zo’n energiecoöperatie ook prima te organiseren. De moeilijkste stap is sociale innovatie. De uitdaging is om ondernemers bereid te krijgen om samen te werken.” Wat dat betreft verrast De President in positieve zin. “Er ontstond al snel een kopgroep van bedrijven die meteen zei: natuurlijk doen we mee”, vertelt Abe. “Dat waren niet eens allemaal bedrijven die direct een stroomprobleem hadden. Ze zagen vooral dat dit goed is voor het hele bedrijventerrein.” Volgens hem is dat misschien wel de grootste winst.
